به گزارش پایگاه خبری اقتصاد میهن، شاخص‌هایی مانند سهم در تولید ناخالص داخلی، میزان اشتغال مستقیم و غیرمستقیم، گستره زنجیره ارزش و اثرگذاری بر صادرات غیرنفتی، در ارزیابی نقش بنگاه‌های بزرگ صنعتی در اقتصاد ایران اهمیت تعیین‌کننده دارند. بررسی داده‌های منتشرشده از سوی منابع رسمی نشان می‌دهد این مجموعه صنعتی در هر سه شاخص، جایگاهی فراتر از یک واحد تولیدی معمولی دارد. عملکرد تولیدی، رشد درآمدی، توسعه زیرساخت‌ها و پایداری فعالیت در شرایط محدودیت‌های انرژی، تصویری از یک بنگاه پیشران ارائه می‌دهد که نقش آن در اقتصاد ملی قابل اندازه‌گیری و تحلیل‌پذیر است.
سهم در تولید و اثرگذاری بر تولید ناخالص ملی
بر اساس گزارش‌های رسمی منتشرشده در سال ۱۴۰۴، فولاد مبارکه همچنان سهم اصلی تولید فولاد تخت کشور را در اختیار دارد و در برخی محصولات کلیدی مانند تختال و ورق‌های فولادی، سهمی بیش از یک‌سوم تولید ملی را به خود اختصاص داده است. این تمرکز تولید در یک بنگاه بزرگ، به معنای سهم مستقیم آن در ارزش افزوده بخش صنعت است. بر این اساس در اظهارات رسمی منتشرشده طی ماه‌های اخیر تأکید شده که سهم این شرکت از تولید ناخالص داخلی کشور در حدود یک درصد و سهم آن در تولید ناخالص داخلی بخش صنعت حدود چهار تا پنج درصد برآورد می‌شود؛ رقمی که برای یک بنگاه صنعتی در مقیاس ملی قابل توجه است.
اهمیت این سهم زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم صنعت فولاد به‌عنوان یکی از صنایع مادر، پیوندهای گسترده‌ای با سایر بخش‌های اقتصادی دارد.
محصولات فولاد مبارکه خوراک اصلی صنایع خودروسازی، لوازم خانگی، ساخت‌وساز، نفت و گاز و صنایع فلزی پایین‌دستی را تأمین می‌کند. بنابراین هر افزایش در تولید این شرکت، به‌طور غیرمستقیم موجب افزایش تولید در ده‌ها صنعت وابسته می‌شود. این پیوندهای پیشین و پسین سبب می‌شود اثر آن در تولید ناخالص ملی تنها محدود به رقم فروش مستقیم نباشد، بلکه از طریق تحریک تقاضا در سایر بخش‌ها نیز بازتاب پیدا کند.
گزارش‌های ده‌ماهه سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد گروه فولاد مبارکه در تولید آهن اسفنجی، فولاد خام و محصولات نهایی رشد قابل توجهی را ثبت کرده و حتی در شرایط محدودیت‌های انرژی توانسته سطح تولید را حفظ یا افزایش دهد. استمرار این روند به معنای تثبیت سهم این مجموعه در ارزش افزوده صنعتی کشور است؛ سهمی که در ساختار تولید ناخالص داخلی نمود پیدا می‌کند.
اشتغال‌زایی مستقیم و زنجیره‌ای، فراتر از آمار کارخانه
نقش فولاد مبارکه در اشتغال‌زایی تنها به کارکنان مستقیم این شرکت محدود نمی‌شود. طبق گزارش‌های منتشرشده در سال جاری، هزاران نفر به‌صورت مستقیم در این مجموعه و شرکت‌های تابعه آن فعالیت دارند، اما دامنه اثرگذاری اشتغال این گروه صنعتی بسیار گسترده‌تر است. شبکه تأمین مواد اولیه، پیمانکاران صنعتی، شرکت‌های حمل‌ونقل، واحدهای خدماتی، شرکت‌های دانش‌بنیان همکار و صنایع پایین‌دستی، همگی بخشی از اکوسیستم شغلی وابسته به این مجموعه را تشکیل می‌دهند. در تحلیل‌های کلان اقتصادی مرتبط با صنعت فولاد کشور اشاره شده که این صنعت سهمی قابل توجه در اشتغال صنعتی دارد و بخش مهمی از فرصت‌های شغلی مستقیم و غیرمستقیم را پوشش می‌دهد. فولاد مبارکه به‌عنوان بزرگ‌ترین بازیگر این صنعت، به‌طور طبیعی سهم مهمی از این اشتغال را به خود اختصاص داده است. به بیان دیگر، هرگونه توسعه ظرفیت، اجرای پروژه‌های جدید یا افزایش تولید در این مجموعه، به ایجاد یا تثبیت فرصت‌های شغلی در سطوح مختلف منجر می‌شود. در سطح منطقه‌ای نیز تأثیر این شرکت محسوس است. شکل‌گیری خوشه‌های صنعتی پیرامون فعالیت‌های فولاد مبارکه، رشد شرکت‌های پیمانکاری و توسعه زیرساخت‌های صنعتی در سال‌های اخیر، نشان می‌دهد که این مجموعه نقش موتور محرک اشتغال در زیست‌بوم صنعتی پیرامون خود را ایفا می‌کند. تداوم فعالیت پایدار در سال ۱۴۰۴، به‌ویژه در شرایط چالش‌های انرژی، به معنای جلوگیری از وقفه در زنجیره اشتغال وابسته نیز بوده است.
صادرات، درآمد و بازتاب در تراز اقتصادی کشور
بررسی‌ها نشان می‌دهد فولاد مبارکه در حوزه صادرات نیز عملکرد قابل توجهی داشته و درآمد ارزی حاصل از فروش محصولات در بازارهای خارجی به سطح قابل اعتنایی رسیده است. گزارش‌های رسمی از دستیابی به صدها میلیون دلار درآمد صادراتی در ماه‌های اخیر حکایت دارد و پیش‌بینی شده این رقم تا پایان سال مالی افزایش یابد این ارزآوری در شرایطی که اقتصاد ایران بر توسعه صادرات غیرنفتی تأکید دارد، اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.درآمدهای حاصل از فروش داخلی و صادراتی، علاوه بر تأمین منابع توسعه‌ای شرکت، از طریق مالیات، سود سهام و گردش سرمایه در بازار سرمایه وارد چرخه رسمی اقتصاد می‌شود.
گروه فولاد مبارکه به‌عنوان یکی از شرکت‌های بزرگ حاضر در بورس، تأثیر محسوسی بر شاخص‌های بازار سرمایه نیز دارد و عملکرد مالی آن می‌تواند بر انتظارات سرمایه‌گذاران و فضای کلی بازار اثرگذار باشد. این پیوند میان تولید صنعتی و بازار سرمایه، بُعد دیگری از نقش این شرکت در تولید ناخالص ملی را نشان می‌دهد. داده‌ها و گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد فولاد مبارکه در سه سطح به‌صورت همزمان اثرگذار بوده است: نخست در سطح تولید و ارزش افزوده صنعتی، دوم در سطح اشتغال مستقیم و غیرمستقیم، و سوم در سطح کلان اقتصادی از طریق صادرات، درآمد و اثرگذاری بر بازار سرمایه. چنین ترکیبی از نقش‌ها، این مجموعه را به یکی از ارکان اصلی تولید ناخالص داخلی کشور تبدیل کرده است. در شرایطی که اقتصاد ایران نیازمند پیشران‌های پایدار رشد است، استمرار عملکرد تولیدی و توسعه‌ای فولاد مبارکه می‌تواند یکی از ستون‌های اتکای اقتصاد ملی در مسیر رشد صنعتی و اشتغال پایدار باشد.